Een begrafenis bijwonen is geen lachertje. Noch figuurlijk noch letterlijk. Onlangs heb ik het nog eens meegemaakt.
Op een mooie zomerdag was ik uitgenodigd voor achtereenvolgens een ‘eucharistieviering’ (in de kerk), een ‘afscheidsmoment’ (het handjes schudden) en een ‘maaltijd’ (om alles weg te werken). Na zo’n dag ben ik er altijd vast van overtuigd dat ik zelf nog heel lang wil leven. Om mensen die ik lief heb zoiets niet te moeten aandoen. Zeker niet de mensen met autisme die mij lief zijn. In het bestand dat hierbij gevoegd is heb ik eens opgeschreven waar het vanuit mijn eigen autisme zoal in conflict brengt met anderen.
| Niet om te lachen.pdf (23/08/2010, 200KB) |
Dag Martijn,
Bedankt voor je tekst. Het is exact hoe mijn auti-dochter van 15 de begrafenis beleefde onlangs.
Ook mijn zoontje had een aantal bedenkingen die jij nu ook maakte.
Bedankt dat ik jou inzicht mocht delen. Nu begrijp ik de reactie van mijn kinderen beter.
Sabine
Dag Martijn,
Heel herkenbaar! Mijn mama overleed plots 3 jaar geleden. Ze was de lievelingsoma van onze kids. Ik heb de begrafenisplechtigheid in de kerk volledig zelf uitgeschreven en met mijn zoon met ASS doorgenomen (hij had een kopie in de kerk en mocht de kerk verlaten met één van ons als het niet meer lukte). Alles wat hij vroeg of moest weten, hebben we op voorhand doorgenomen.
Aan regels in de kerk hielden we ons niet. Ik zat gewoon bij mijn gezin aan de "herenkant" en we hielden rekening met de reactie op het moment zelf van onze zoon.
Hij hoefde ook geen handjes te schudden en mee te doen al alle droefheid, want dit ging toen aan hem voorbij. Zijn verdriet kwam veel later. Ook "de tafel" erna, met alle overprikkeling, het gebabbel en de roddel, moest hij niet meemaken.
We hebben altijd al zijn vragen eerlijk beantwoord en tot de dag van vandaag, ben ik blij met wat we deden en wat hij erzelf nu nog steeds van vindt. Mijn mama kreeg een mooie plechtigheid en mijn zoon hoefde niet teveel frustratie op te lopen bij wat priester(s) anders durven te zeggen. Alles moest zoals op papier.
Hij herkende zich enorm in jouw reactie. Hij blijft opgelucht met wat hij meemaakte. En heeft niet meer zo'n afkeer wat de dood betreft, gewoon omdat we altijd eerlijk geprobeerd hebben om zijn vragen te beantwoorden.
We mijden de begrafenissen voor hem niet, maar we blijven er voor gaan, dat er respect - ruimte - begrip moet zijn voor de beleving van iemand met autisme.
Onze familie heeft er gelukkig uit geleerd. Dat is ook al iets.
Sterkte bij een volgende begrafenis. Je slaat je er wonderwel door, ook al besef ik dat dit niet altijd gemakkelijk is.
Lieve groeten,
Inge
ik vind dit een zeer rake, mooie tekst, waarbij iedereen eens zou moeten bij stilstaan, niet alleen mensen met autisme of familieleden van mensen met autisme...
rouwrituelen zijn nuttig, maar in onze westerse wereld zijn ze verwaterd / te beperkt... na een begrafenis 'mag' je bij wijze van spreken nog heel even rouwen, maar als je na enkele weken, maanden nog treurt, dan wordt dit als problematisch beschouwd.
ik heb geen autisme, maar vind een begrafenis ook bizar, soms achterbaks, maar wie ben ik om dergelijke rituelen te veranderen...
"Niet om te lachen" is dus eigenlijk wel een beetje om te lachen.
Wanneer mijn vader begraven werd jaren geleden,wist ik letterlijk niet wat ik moest doen.Huilen of lachen !
Waarschijnlijk was ik toen volledig de kluts kwijt.
Wat mij echter een beetje stoort is de ondertoon van het artikel.Iets wat ik meer ervaar op forums van autisten.
Het gedrag van de "NT-ers word een beetje in het belachelijke getrokken.
Ik geef toe dat ik me daar vroeger ook aan bezondigde.Nu ik wat ouder ben probeer hun soms (voor mij althans) wat lachwekkend gedrag te doorgronden.
Me afvragend "Waarom doen ze zo" .En dan blijkt , vanuit hun zienswijze op de wereld,hun sociaal beleven van gebeurtenissen in het leven,toch een logisch en zelfs nuttig gedrag te zijn.
Eigenlijk wil ik hiermee zeggen dat wij als autisten begrip vragen voor ons soms "vreemd " gedrag.Maar moeten wij op onze beurt hun "vreemd gedrag" ook niet proberen te begrijpen ?
Martijn,
Dat is een rake en ware tekst die ook op mijn lachspieren werkt. Als katholiek opgevoede heb ik wel enig inzicht hoe een mis verloopt en je kan ook altijd naar je buren kijken wanneer ze wat doen.
Maar het "begroetingsmoment" -handdruk, kus- en knuffelmoment- heeft ook voor mij iets weg van hordenlopen. Ik kijk goed naar diegenen voor mij komen en ben blij als het gepasseerd is. En dat heeft niets te maken met eigen gevoelens bij een overlijden en inzicht hoe het is voor de nabestaanden.
Gelukkig eet ik graag. Voor de rest: weeral goed uitzien dat ik bij de juiste categorie aan tafel beland (familie, vrienden of buren)
Ik heb altijd gedacht: Als ik ooit begraven word, hoop ik niemand enige stress aan te doen over wanneer hoort wat.
Hoi allen,
Dankjewel voor waardering, dat moet altijd deugd om te lezen.
Het is ook 'maar' mijn ervaring van omgaan met rouw & begrafenissen, maar als er iemand iets aan heeft dat ik dit deel, ben ik daar heel blij om.
Wellicht zijn er ook mensen met autisme die een fascinatie hebben voor dit soort rituelen. En het kan inderdaad samengaan met veel andere dingen.
Ik heb bv een grote afkeer/angst om in groep samen te eten met mensen die ik niet ken en dus niet vertrouw. Met de juiste mensen aan tafel zitten en weten dat ik gerust vroeger mag vertrekken (of niet hoef te komen) is voor soms de voorwaarde om er te zijn. Dat lukt natuurlijk wel, maar het vergt energie die ik elders dan niet kan inzetten. Concreet: de volgende dagen ben ik ziek.
Mijn moeder vond 't jarenlang erg jammer dat ik steeds ongepast gedrag tentoonspreidde als er iemand begraven werd. Ze is wel steeds blijven kijken en zoeken naar mogelijke verklaringen. Uiteindelijk vind ze authenticiteit (ze weet dat ik echt verdriet heb op mijn manier) wel belangrijker, maar ik besef nu dat het haar toen in de familie soms in ongemakkelijke posities zette.
Amaai, dit vindt ik heel mooi geschreven en nu begrijp ik mijn zoon van 10 een beetje. 9 weken geleden is zijn nonkel plots overleden en dit was zijn eerste aanvaring met de "dood". Leg een kind en dan nog eens een kind met ASS en MCDD dan maar eens uit wat dit allemaal inhoud. We hebben hem zo goed en kwaad als we konden hem voorbereid,maar we hadden echt geen idee hoe hij ging reageren. Verdriet is er bij hem in het begin niet geweest. Tijdens de uitvaart wou hij totaal niet bij de familie zitten, maar helemaal alleen achteraan. Hij wou ook geen bloemetje bij de urne leggen, geen broodje eten na de uitvaart en zat heel alleen in een hoekje en wou gewoon met rust gelaten worden. Na 8 weekjes, toen mijn zus bij me thuis was(haar man is dus overleden) kroop hij bij haar op schoot en begon intens te huilen. Hij zei tegen mijn zus, ik ben zo verdrietig omdat jij zo verdrietig bent en ik wil dat je stopt met huilen,nu! Ocharme me manneke, hij ontplofte helemaal! Nu nog steeds steld hij me 101 vragen waar ik niet op kan antwoorden. Het is voor hem "niet vatbaar" niet "zichtbaar niet "tastbaar"! Groetjes cindy
11 april 2008 is mijn vader gestorven. Voor mijn partner met autisme was het heel moeilijk omdat dit een "nieuwe situatie" was. Ik heb hem moeten vertellen wat hij kon doen voor ons (zijn vrouw en 4 kinderen) Dit was voor mij heel vermoeiend... er was geen sterke schouder voor mij...
Voor mijn partner was de mis en de bijhorende rituelen heel rustgevend. Hij is heel gelovig en voor hem is dat een houwvast in zijn leven. Hij heeft dit meegekregen vanuit zijn opvoeding, en heeft het moeilijk met mensen die niet gelovig zijn. Dus ook met mij :))
Mijn motto is "leven en laten leven" Het is daarom wel fijn om ook andere ervaringen te lezen... We zijn toch allemaal een beetje anders hé ;) Al die verhalen zorgen toch voor meer begrip voor elkaar .
mieke
Beste Martijn,
Je hebt een bijzonder mooie tekst geschreven die getuigt van heel veel inzicht in jezelf en het "sociaal" gebeuren van een overlijden. Dit zou moeten gepubliceerd worden!
Ik heb je overigens al eens persoonlijk ontmoet en ook toen heb je een wijze indruk gemaakt.
Ik wens je het allerbeste toe.
Mieke De Rieck
Heel goed verwoord en beschreven Martijn!!
Blijf vooral verder schrijven, je hebt hier echt talent voor!!
Welkom op de ontmoetingsplek voor mensen met autisme en hun ouders, familie en sociaal netwerk
|
Mei 2012 |
|
||||
| Ma | Di | Wo | Do | Vr | Za | Zo |
| 30 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 |
Steek de handen uit de mouwen als VVA-vrijwilliger of word lid!
Je kan ons ook financieel steunen.
Dag Martijn,
Eigenlijk moet ik je bedanken voor je tekst.
Ik heb hem aandachtig gelezen en ik ga die gebruiken om bij mijn dochter van 17 eens te polsen of zij het ook zo beleefd. Ze heeft al van kleinsaf een grondige afkeer van alles wat met de dood te maken heeft dus ook begrafenissen.
Bedankt voor jouw inzicht !!