uitgebreid

Aanmelden op VVA

wachtwoord vergeten?

Artikel

3 vragen aan... Cis over relaties

Aangemaakt door: Ruth Raymaekers

Op: 06/02/2014 12:00

In de rubriek "3 vragen aan..." in ons VVA Magazine, wordt er aan experten uit verschillende domeinen 3 vragen voorgelegd. Onderstaande vragen werden gesteld aan onze collega Cis over relaties en 'partners in autisme'.

Wat kan ‘zo dichtbij en toch zo veraf’ in relaties met mensen met autisme betekenen?

Groeien relaties waarin autisme een rol speelt altijd uit tot ‘beperkte’ relaties?

Wat kunnen ‘partners in autisme’-avonden betekenen voor de partners?

Wat kan ‘zo dichtbij en toch zo veraf’ in relaties met mensen met autisme betekenen?

Koppels verwoorden ‘het autisme’ in hun relatie vaak als volgt: de ene moet alles kunnen beredeneren voor hij iets begrijpt, de andere voelt bijna automatisch aan wat wordt verwacht of bedoeld. Het verschil tussen dit weten en voelen geeft bij zowel de partner met als zonder autisme niet zelden aanleiding tot het gevoel ver van elkaar af te staan.

Je dichtbij elkaar voelen hangt immers vaak af van op het eerste zicht kleine dingen. Zoals ‘op het juiste moment’ wat aandacht krijgen of net even met rust gelaten worden, of verrast worden met een bloemetje, een goeie fles wijn, een etentje ... Niet omdat je erom vroeg, maar omdat de ander spontaan wist dat je en waarom je net nu iets extra verdiende of kon gebruiken.

Koppels waarbij autisme een rol speelt moeten, meer dan andere, op zoek gaan naar manieren om zich dicht(er) bij elkaar te voelen.
Een koppel vond en zocht daarvoor naar een eigen taal. Ze vertelden dat over emoties communiceren erg moeilijk was. De vrouw (zonder autisme) ging op zoek naar ‘toverwoorden’ waarmee ze haar man duidelijk kon maken hoe ze zich voelde.

“In de Bachbloesemremedie worden ongeveer alle gemoedstoestanden beschreven en Ben heeft ze allemaal vanbuiten geleerd. Ik zeg bijvoorbeeld dat ik in de kersenpruimen zit. Dan weet Ben meteen hoe laat het is. Kersenpruimen is namelijk de toestand die veel vrouwen ervaren wanneer ze hun maandstonden hebben. Ze vliegen dan meer uit dan anders, barsten van zelfmedelijden, hebben emoties te over enzovoort. Ik hoef niet meer telkens van naadje tot draadje uit te leggen waarom ik welke emoties heb. Wanneer hij me niet kan volgen vraagt Bert spontaan in welke Bach-gemoedstoestand ik zit.”

Een ander koppel focust dan weer eerder op elkaars mogelijkheden in plaats van op elkaars beperkingen. Zij leerde veel van zijn gevoel van rechtvaardigheid en bewondert zijn kracht en energie. Hij waardeert het enorm dat ze zijn sociale gids kan en wil spelen.

Groeien relaties waarin autisme een rol speelt altijd uit tot ‘beperkte’ relaties?

Bij relaties is het aantal vaardigheden waarover men verondersteld wordt te beschikken sterk toegenomen. De taakverdeling in een gezin wordt niet meer gedicteerd door de strikte rolpatronen zoals vroeger. Er zijn minder gangbare sociale regels die bepalen wat mag en wat niet. Partners maken zelf uit welke emotionele en praktische ondersteuning ze van elkaar verwachten. Dit veronderstelt onderhandelen, op tijd en stond gemaakte afspraken herzien, inspelen op elkaars emotionele belevingen … De niet eenduidige verwachtingen van de nieuwe man en vrouw maken het er niet eenvoudiger op en kunnen een extra belasting betekenen voor de partner zonder en zeker ook voor de partner met autisme.

Elk koppel ervaart zijn intieme relatie anders, zoals dit ook geldt voor koppels zonder autisme. Toch worden deze partnerrelaties indringend beïnvloed door het autisme. Heeft de persoon met autisme een officiële diagnose? Wordt die aanvaard, zowel door de partner met als die zonder autisme? Hoe prikkelgevoelig is hij of zij? Hoe verklaart de omgeving het gedrag van de partner met autisme? Kunnen de partners in hun relatie praten over het autisme en afspraken maken? Hebben ze kinderen, al dan niet met autisme? Heeft hij of zij een job? Hoe gaan de omgeving, familie, vrienden en kennissen om met de persoon met autisme? Hoe ondersteunend, groot of afwezig is hun sociaal netwerk of hoe geïsoleerd leeft de persoon met autisme en/of zijn partner en kinderen? In hoeverre slaagt de persoon met autisme erin om via allerlei overlevingsstrategieën, camouflage- en compensatietechnieken zijn autisme voor de buitenwereld verborgen te houden? Hoe gaat hij om met de stress die dit meebrengt? Ontlaadt hij die op al of niet gepaste wijze en waar? …

Er is nog weinig onderzoek naar de gevolgen van autisme op de partnerrelatie. Tijdens de VVA partneravonden vertellen koppels vaak dat een dergelijke relatie, in verhouding tot andere, onder een grotere druk staat en van beide partners meer soepelheid vergt. Volgende moeilijkheden worden vaak vernoemd door de partner zonder én die met autisme: onbegrip en ongeloof vanwege de omgeving; de inkrimping van de eigen ontplooiing, interesses en activiteiten; het beperkte aanvoelen van elkaars voorkeuren en de misverstanden over elkaars gewoontes en routines; wederzijds onbegrip, communicatieproblemen en de tijdrovende inspanningen om deze - ook tegenover derden - recht te zetten; gemis aan wezenlijke wederkerigheid; het gevoel weinig samen te kunnen doen.

Soms neemt de partner zonder autisme de verantwoordelijkheden op die te belastend zijn voor de persoon met autisme en geeft zo aan familie en vrienden de indruk dominant en autoritair te zijn. Feitelijk speelt die partner in op de moeilijkheden voor mensen met autisme met de organisatie van hun leven. Of, in een poging het samenleven overzichtelijk en beheersbaar te maken, kan de persoon met autisme zijn rigide denk- en gedragspatronen verregaand opdringen aan zijn partner en zijn gezin, tot onbegrip van de omgeving.

Een aantal koppels zien de grote verschillen tussen hen ook als een pluspunt. Zij ervaren de originele manier van denken en doen van hun partner met autisme als positief. Juist omdat hun relatie niet vanzelfsprekend is, worden ze verplicht te zoeken naar niet voor de hand liggende oplossingen. Sommigen beslissen hun relatie in stand te houden, maar niet permanent in hetzelfde huis te wonen of ze hebben elk een eigen kamer, zodat ze niet voortdurend rekening moeten houden met elkaars gevoeligheden. Duidelijke afspraken, rekening houdend met de sterke en zwakke kanten van elk van beiden, verlichten de organisatie van het dagelijkse leven. Elk koppel weegt af of er (nog) voldoende positieve elementen zijn om de relatie in stand te houden en beslist hoe die verder vorm te geven. Een deskundige die zich goed informeert over de invloed van autisme op een relatie, kan dit proces zo nodig begeleiden.

Wat kunnen ‘partners in autisme’-avonden betekenen voor de partners?

Reeds 14 jaar komen koppel- en partnergroepen in Vlaanderen samen om ervaringen uit te wisselen. Elke bijeenkomst bepalen de deelnemers zelf welke thema’s ze aan bod willen laten komen. Ook al kunnen mensen met en zonder autisme onmogelijk in elkaars hoofd kruipen om echt te voelen hoe de ander de wereld ervaart en welke inspanningen hij of zij levert ten bate van de relatie, toch worden de bijeenkomsten als zeer inspirerend ervaren. Door naar elkaar te luisteren leert men ieders eigenheid, communicatiestijl en gedrag beter kennen en begrijpen. Dat levert ook heel wat tips op om het dagelijks leven voor zowel de partner met als zonder autisme comfortabeler te maken. 

In de partnergroepen worden de partners uitgedaagd/ gemotiveerd om

  • na te denken over hun situatie
  • na te denken over waar ze mee bezig zijn
  • na te denken over creatieve oplossingen
  • elkaar op weg te zetten naar creatieve oplossingen waar men nooit aan gedacht had of aan had durven denken
  • te luisteren naar elkaars ervaringsdeskundigheid
  • te leren van elkaars ervaringen

Jaarlijks ondersteunt VVA een twintig-tal 'partners in autisme'-avonden.
Dit voorjaar zijn er avonden gepland
te Gent • gespreksbegeleiding door Els Ronsse
te Kortrijk • gespreksbegeleiding door Els Ronsse
te Merksem • gespreksbegeleiding door Cis Schiltmans
te Wilsele-Putkapel • gespreksbegeleiding door Cis Schiltmans en Els Ronsse
Blijf via onze website op de hoogte van de komende gespreksavonden via activiteiten.
 

Thema: dagelijks leven | gezinrelaties > partnerrelatie

Reacties

Leve mensen .

Onze kleinzoon 15 jaar met autisme spectrum ,is verliefd geraakt op school en heeft toch vele maanden de vlindertjes gevoeld, vorige week is het uitgeraakt en is héél depressief, ze vriendidnnetje kon niet langer omgaan met de beperkingen van hem , hij werd snel boos , door verkeerd begrepen worden enz, we zien hem afglijden naar een diepe afgrond en maken ons zorgen , hij geeft aan dat hij een echte vriend wilt , ook op school geraakt hij niet in de groepen !maar waar kunnen we daarvoor terecht hier in Lokeren , welke instelling kan ons helpen ? of media ?hij is en voelt zich héél eenzaam .

Reactie geplaatst door yvon op 13/09/2015 - 09:13:30

Zelf zal ik woensdag aanwezig zijn op de voordracht te Kortrijk.  Ben reeds bijna één jaar samen met mijn vriendin met autisme en nog steeds hebben we enorme gevoelens voor elkaar.  Stilaan praten we over samen wonen.  Voorlopig vind ik zelf nog geen woonst te Aalst of regio Aalst.  Maar ben er volop mee bezig.  Volgende week 24 september heb ik een gesprek met Mevr. Pottiez i.v.m. vrijwilligerswerk dat ik ga doen bij deze vereniging en ondertussen kan ik kennis maken met Infohuis te Gent.

Zelf weet ze dat ik nogal verlegen ben maar ben ontzettend lief en aardig tegen haar.  En wat betreft het karakter, dit past uitstekend.  Wij zijn gereed om samen te wonen. 

Reactie geplaatst door Philipdesmet op 14/09/2015 - 13:47:52
autisme telefoon

Vlaamse Vereniging Autisme

Welkom op de ontmoetingsplek voor mensen met autisme en hun ouders, familie en sociaal netwerk

 

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Kalender

September 2017
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

Steun ons!

Steek de handen uit de mouwen als VVA-vrijwilliger of word lid!

Je kan ons ook financieel steunen.